اجتماعى ، و هدف آن اصلاح آن فساد است كه در جامعه انتشار يافته ، و به همين جهت است كه موسى به مبارزهء با نژاد پرستى و خود بزرگبينى پرداخت ، و ابراهيم با بت پرستى و ارتجاع ، و نوح با امتيازات طبقاتى و بى ايمانى ، و هود با ياوه سرايى و گردنكشى ، و صالح با اسراف و تبهكارى ، و لوط با انحراف جنسى و آزاد انديشى ، و شعيب با دغلى و كم فروشى . شايد از اين مفاسد با ترتيبى كه ياد كرديم ، در اين سوره سخن به ميان آمده باشد . گفتگو ميان پيامبر و قومش كه با او به لجاج برخاسته‌اند و تهديدش مىكنند ، جريان پيدا مىكند ، و در لحظهء شايسته و قطعى خدا به يارى پيامبر و مؤمنان مىپردازد ، و كافران را گرفتار عذاب سخت مىسازد ، و شايد عذاب متناسب با نوع فساد بوده باشد . پيامبر سخن خود را با ياد از خدا آغاز مىكند ، و مردمان را به ترسيدن و فرمانبردارى از او فرمان مىدهد ، و از عذاب پروردگارشان بر حذر مىدارد . پيامبران در اين باره تأكيد مىكنند كه از مردم خواستار مزدى نيستند ، و اجر آنان را خدا به ايشان مىدهد ، و در نتيجه جاى شكّى براى مردمان در راستى فرستادگى ايشان باقى نمىماند ، و علاوه بر اين ، گواهيهايى بر راستى رسالتهاى خدا وجود دارد ، چه مردمان را به خدا مىخواند ، و اين سخن بالاتر از موانع خون و زمين و زمان است ، و چالش و معارضه با تأييد آن به نيرومندى و قوت خدا است كه ايستادگى در برابر آن براى افراد بشر امكانپذير نيست ، و هدف آن برانداختن فساد از اجتماع است . دست غيب براى يارى فرستادگان و مؤمنان در وقت مناسب آشكار مىشود ، و دشمنان ايشان هلاك مىشوند ، و اين همه علاوه بر نيرومندى حجت و برهان و سلامت رفتار و معجزات آشكار همچون عصا و ناقه ( شتر ) و خاموش شدن / 9 آتش و شكافته شدن دريا و طوفان است . و در پايان سوره براى ما بيان مىكند كه : قرآن را پروردگار جهانيان